გაუზიარეShare with მეგობრებსFriends

თამარაშვილი მიხეილ

თამარაშვილი მიხეილ

გაუზიარეShare with მეგობრებსFriends

თამარაშვილი მიხეილ  (ერისკაცობაში – ალექსანდრე, იტალიაში – Michel Tamarati). დაიბადა, 1858 წელს, ახალციხეში – გარდაიცვალა 16 სექტემბერს, 1911წელს, სოფ. სანტა-მარინელა, იტალია. ქართველი მეცნიერი და საზოგადო მოღვაწე, რომის კათოლიკური ეკლესიის აბატი, თეოლოგიის დოქტორი, პროფესორი.

მიხეილი დაიბადა 1858 წელს ახალციხეში, ე. წ. „რაბათის” უბანში, ქართველ კათოლიკეთა მრავალშვილიან ოჯახში. მის მშობლებს 10 შვილი ჰყოლიათ, ორი ქალიშვილი და რვა ვაჟი, რომელთაგან ალექსანდრე (შემდგომში – მიხეილი) მეცხრე ყოფილა. დაწყებითი სასულიერო განათლება მ. თამარაშვილმა მიიღო ახალციხეში, ე. წ. „ქვემო ეკლესიის” სამრევლო სკოლაში, სადაც მას მეურვეობდა  პედაგოგი, პუბლიცისტი და საზოგადო მოღვაწე ივანე გვარამაძე („ვინმე მესხი”).

თამარაშვილი ივანე გვარამაძის რჩევით, 1878 წელს სტამბოლში გააგზავნეს , პეტრე ხარისჭირაშვილის მიერ დაარსებულ ქართველ კათოლიკეთა ფერი-კვეის ეკლესიის სამრევლო სასწავლებელში. იქიდან ქართველ კათოლიკეთა ძმობის დაფინანსებით გაემგზავრა ესპანეთში, სადაც სასულიერო სემინარიაში დაჰყო სამი წელიწადი. შემდეგ დაბრუნდა სტამბოლში, სადაც მღვდლად ეკურთხა. სტამბოლიდან იგი გაემგზავრა პარიზში, სადაც 1888 წელს დაამთავრა წმ. ლაზარეს დიდი სასულიერო სასწავლებელი.

1888 წელს მიხეილ თამარაშვილი ისევ სტამბოლში ჩავიდა, მალე კი თბილისში, სადაც კათოლიკეთა მიძინების ტაძრის მღვდლად იქნა გამწესებული. მისი პროქართული ქადაგებანი აუტანელი იყო თბილისის ცარისტული მმართველებისთვის და იგი გააძევეს თბილისად, ჩამოართვეს რა სამშობლოში მღვდელმსახურების უფლება. 1889 წელს თამარაშვილი კვლავ ჩავიდა სტამბოლში. 1891 წელს იგი გაემგზავრა რომში და სწავლა განაგრძო სასულიერო აკადემიაში, რომელიც წარმატებით დაამთავრა 1894 წელს და ღვთისმეტყველების დოქტორის წოდება მოიპოვა. მალე დაინიშნა ამავე აკადემიის პროფესორად. ამ ხნის განმავლობაში აქვეყნებდა წერილებს საქართველოს ისტორიის საკითხებზე, ვატიკანის, საფრანგეთის, იტალიის, თურქეთის, ალექსანდრიის, მოსკოვისა და ლონდონის არქივებში თამარაშვილმა გამოავლინა საქართველოს ისტორიის ამსახველი დიდძალი დოკუმენტური მასალა. აქედან თამარაშვილმა მოასწრო საქართველო-ევროპის ურთიერთობის და, კერძოდ, საქართველოში კათოლიკური სარწმუნოების გავრცელებასთან დაკავშირებული მასალების დამუშავება და გამოცემა “ისტორია კათოლიკობისა ქართველთა შორის” (1902, თბილისი), “პასუხად სომხის მწერლებს, რომელნიც უარყოფენ ქართველთა კათოლიკობას” (თბ., 1904), ხოლო მისმა წიგნმა “საქართველოს ეკლესიის ისტორია” (1910, რომი; 1995, თბილისი) ფრანგულ ენაზე დიდი გამოხმაურება პოვა ევროპის სამეცნიერო წრეებში. ამ გამოცემას ვატიკანის სპეციალური პრემია მიენიჭა. ორივე მონოგრაფია, რომლებიც შედგება ევროპის არქივებში ავტორის მიერ მოძიებული და ზედმიწევნით შესწავლილი უაღრესად საყურადღებო პირველწყაროებისგან, დღემდე წარმოადგენს სამაგიდო წიგნებს მკვლევართათვის.

თამარაშვილმა აღმოაჩინა სიცილიაში კრისტოფორო დე კასტელის სურათების ალბომი, მას დიდი წვლილი მიუძღვის სულხან-საბა ორბელიანის ევროპაში მოგზაურობის შესახებ მასალების მოძიებაში. თამარაშვილმა ერთ-ერთმა პირველმა აზიარა ევროპელი მკითხველი საქართველოს ისტორიასა და კულტურას.

1911 წლის 16 სექტემბერს იტალიის სოფელ სანტა-მარინელასთან სახელოვანი მეცნიერი დაიღუპა სხვისი სიცოცხლის გადარჩენის მცდელობისას, 53 წლის ასაკში. დაკრძალულ იქნა 18 სექტემბერს სანტა-მარინელას ეკლესიაში, თუმცა, დღემდე უცნობი მიზეზების გამო, მალევე მისი ცხედარი ქ. ჩივიტავეკიას წმინდა მარინის პანსიონში გადაასვენეს. 1978 წელს იტალიის ქ. ჩივიტავეკიადან მიხეილ თამარაშვილის ნეშტი გადმოსვენებულ იქნა თბილისში, დაკრძალეს საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

მ. თამარაშვილის მეცნიერული მემკვიდრეობის დიდი ნაწილი ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში ინახება.

თხზულებანი:

თამარაშვილი მ. ქართული ეკლესია დასაბამიდან დღემდე.-თბ.,1995

თამარაშვილი მ. ისტორია კათოლიკობისა ქართველთა შორის.-თბ.,1902.

L` église géorgienne des origines jusqu’à nos jours. Published 1910 in Rome;

ლიტერატურა:

შოთა ლომსაძე, მიხეილ თამარაშვილი და ქართველი კათოლიკენი, თბ., „საბჭ. საქართველო”, 1984;

შუბითიძე ვ. ყველა დროის 100 უდიდესი ქართველი.-თბ.,2008.-გვ.370.-თბ.,2011.-გვ.283;

კრ. 100 ქართველი უცხოეთში. თბ.2011, გვ. 137-139.

რესურსი ინტერნეტში:

http://24saati.ge/index.php/category/culture/2009-12-26/2364.html

http://planeta.ge/index.php?showtopic=4495

http://burusi.wordpress.com/2009/09/12/mixeil-tamarashvili/