გაუზიარეShare with მეგობრებსFriends

დიასპორის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის, გელა დუმბაძის ინტერვიუ გაზეთ „რეზონანსთან“

დიასპორის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის, გელა დუმბაძის ინტერვიუ გაზეთ „რეზონანსთან“

გაუზიარეShare with მეგობრებსFriends
“ლევილის გადმოცემის საკითხში მნიშვნელოვანი პროგრესია .”
დიასპორის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის გელა დუმბაძის განცხადებით, საფრანგეთში ლევილის მამულის, (“ლევილის ქართული სავანე”) საქართველოსთვის გადმოცემის საკითხზე მხარეებს შორის მოლაპარაკება მნიშვნელოვან ფაზაშია გადასული. საბოლოო გადაწყვეტილებას ქართული მხარე წლის ბოლომდე ელოდება, რისი წინაპირობაც მისი აზრით, უკვე არსებობს. ამბობს, რომ პირველი რესპუბლიკის მეთაურთა ანდერძის თანახმად, მამული საქართველოს უსასყიდლოდ უნდა გადმოეცეს, საამიდოს კი ხელისუფლება ყველა ღონეს მიმართავს.
ფრანგულ მხარესთან შეთანხმების დეტალებსა და სხვა მნიშვნელოვან საკითხებზე “რეზონანსი” მინისტრ გელა დუმბაძეს ესაუბრა.
“რეზონანსი”: გასულ კვირას მინისტრთა კაბინეტის სხდომაზე პრემიერ-მინისტრმა თქვენს ინიციატივას, რომლის თანახმადაც უცხოეთში გარდაცვლილი ჩვენი თანამოქალაქეების გადმოსვენების ხარჯები სახელმწიფომ უნდა უზრუნველყოს, მხარი დაუჭირა. თქვენ ხშირად მოგზაურობთ და ხვდებით ქართული დიასპორის წარმომადგენლებს, რას გვეტყვით, რამდენად მძიმეა მათთვის ეს პრობლემა?
გელა დუმბაძე: ჩემი მინისტრობის პერიოდში 20-ამდე ქვეყანაში გახლდით, სადაც კომპაქტურად დასახლებულ დიასპორის წარმომადგენლებს შევხვდი. მათთან ხანგრძლივ ფორმატში განხილულ იქნა დიასპორის წინაშე კომპლექსურად არსებული პრობლემატიკა. ყველა მათგანი, როგორც უმთავრესსა და უმტკივნეულესს საკითხს უცხოეთში მყოფი თანამემამულეების გადმოსვენების თაობაზე აყენებს. ჩვენ ამ თემაზე საპარლამენტო ტრიბუნიდან, მთავრობის სხდომებზე და ა.შ ვსაუბრობდით. მინდა ხაზგასმით აღვნიშნო პრემიერ-მინისტრ გიორგი კვირიკაშვილის ამ საკითხისადმი ხედვა და განსაკუთრებულად გულთან ახლოს მიტანა.
წინა კვირას, მთავრობის სხდომაზე პრემიერმა განაცხადა, რომ ოჯახების მომართვის შემთხვევაში სახელმწიფო თავის თავზე იღებს უცხოეთში მყოფი მიცვალებულების გადმოსვენებას. აღნიშნული საკითხი საგარეო საქმეთა სამინისტროს დაევალა და შესაბამისად, ვინც ამ საკითხთან დაკავშირებით სამინისტროს მიმართავს, მისი თხოვნა დაკმაყოფილდება.
“რ”: როდიდან ამოქმედდება ეს ინიციატივა და რამდენად დიდია ამ შემთხვევაში თქვენი, როგორც სამინისტროს როლი?
გ.დ: ჩვენი როლი ამ შემთხვევაში ამ თემის ინიცირება, მედიატორობა და მხარდაჭერაა. ჩვენი როლია ასევე ამ თემისა და პრობლემატიკის საგარეო საქმეთა სამინისტრომდე მიტანა. საბოლოოდ, თუკი რომელიმე ოჯახი ამ პრობლემის წინაშე აღმოჩნდება, მათ საგარეო საქმეთა სამინისტროს უნდა მიმართონ, რის შემდეგაც სავარაუდოდ, დამატებით ხარჯებს ფინანსთა სამინისტრო გამოყოფს. რაც შეეხება ამ ინიციატივის აღსრულებას, ეს პრემიერის ამ საკითხის გაცხადებისთანავე დაიწყო. ამდენად, მთავარია ჭირისუფალმა ამ თხოვნით სამინისტროს დროულად მიმართოს.
“რ”: გასულ კვირას, საფრანგეთში,,ლევილის შატოს” მამულის საქართველოსთვის გადმოცემისა და მისი შემდგომი ფუნქციის განსაზღვრის მიზნით შექმნილი პარიტეტული კომისიის სხდომა გაიმართა. თქვენ ამ კომისიის თავმჯდომარე ბრძანდებით, რა ეტაპზეა ახლა ეს საკითხი და თუ გვაქვს რაიმე მნიშვნელოვანი პროგრესი?
გ.დ: 10 დღის წინ მე და ქალბატონი თეა წულუკიანი, რომელიც ასევე კომისიის წევრია მოლაპარაკებათა შემდგომ რაუნდზე ვიმყოფებოდით. შევხვდით ლევილის პირველი რესპუბლიკის წარმომადგენლთა ოჯახებს. გარდა ამისა, გვქონდა კომისიის სხდომა, ხოლო ამის შემდეგ ქართულ ეკლესიაში მრევლთან და დაინტერესებულ პირებთან შეხვედრა, რადგან ამ საკითხის ირგვლივ ადგილზეც, ჩვენს დიასპორას შორისაც ძალიან დიდი ინტერესია.
მინდა გითხრათ, რომ აქ ძალიან დიდი პროგრესია, რადგან მოგეხსენებათ, რომ სახელმწიფომ საამისოდ 107 ათასი ევრო გამოყო. მამულის წინასწარი დიაგნოსტიკური და შეფასებით სამუშაოებთან დაკავშირებით დაიდო პროექტი, მონახაზი თუ საით უნდა განვითარდეს ის. ესაა: ისტორიული პროფილის შენარჩუნება, კულტურის სამეცნიოერო ქართულ-ფრანგული ურთიერთობები და ა.შ. ოჯახებმა და კომისიამ ამ პროექტთან დაკავშირებით თავისი მოსაზრებები და კორექციები გამოთქვა.
შევთანხმდით, რომ მათ კიდევ ერთი თვე აქვთ, რათა ერთმანეთთან საკუთარი ხედვები შეაჯერონ და შეფასება სამუშაოების ავტორს, არქიტექტორს რიშარ საბატიეს წარუდგინონ. ამის შემდგომ კი სავარაუდოდ, 8-9 აპრილს კომისიის შემდგომი სხდომა გაიმართება, სადაც უკვე კონკრეტული თარიღი დასახელდება. წესით, ოჯახებმა და კომისიამ ხელმოწერის აქტთან დაკავშირებით მზაობა უნდა გამოთქვან, რომლის მიხედვითაც მამული ანდერძის თანახმად, საქართველოს დაუბრუნდება. ეს მამული ქართული ფულითაა შეძენილი და შესაბამისად, ანდერძში წერია, რომ ის დამოუკიდებელ ქვეყანას უნდა დაუბრუნდეს.
“რ”: საინტერესოა, როგორ აღმოჩნა მამული კერძო საკუთრებაში?
გ.დ: იმისათვის, რომ თავის დროზე საბჭოთა კავშირს ამ მამულის შესახებ თავისი სურვილი არ გამოეხატა, მოფიქრებული იყო მოდელი, რომლის მიხედვითაც მეპატრონეებმა ის კერძო საკუთრებად ქართული ფულით გაიფორმეს. ამ ფორმით კი საბჭოთა კავშირს გარკვეული ზღუდე შეექმნა, რადგან მამული ფაქტობრივად, საფრანგეთის მოქალაქეთა საკუთრება გახდა. შესაბამისად, ანდერძი მათ მიერ ნებაყოფლობით გადმოცემას გულისხმობს.
მოგეხსენებათ, ჩვენი ქვეყანა უკვე 25 წელია დამოუკიდებელია, ხოლო ეს პროცესი კი უსასრულოდ იწელება. ვფიქრობ, ქართულმა მხარემ, განსაკუთრებით კი ჩვენი ხელისუფლების პირობებში ყველაფერი გააკეთა იმისათვის, რომ მამული ჩვენს ქვეყანას გადმოეცეს.კონკრეტიკისგან მაინც თავს შევიკავებ, რადგან გადმოცემის, დაბრუნების აქტი ნებაყოფლობითია იმ ოჯახების მხრიდან, რომლებიც მამულის მეპატრონენი არიან.
“რ”: თავად მესაკუთრეების მხრიდან როგორი დამოკიდებულება იგრძნობა და როდისთვის ველოდებით გადმოცემის აქტზე საბოლოო შეთანხმებას?
გ.დ: პროგრესია ამ ოჯახების მხრიდან საქართველოსადმი ნდობის თვალსაზრისით, ასევე იმ კუთხით, რომ ამ საკითხის ირგვლიც ქვეყანაში უამრავი რამ გაკეთდა: გაიხსნა პირველი რესპუბლიკის სახელობის ბაღი, გაიხსნა სპეციალური კუთხე უნივერსიტეტში, სადაც პირველი რესპუბლიკის ამსახველი უამრავი მასალა მოიძებნება, ქუჩებს პირველი რესპუბლიკის მეთაურთა სახელი დაერქვა, გაკეთდა გამოფენები და გამოიცა სერიოზული ნაშრომები. ამდენად, აქ გულწრფელი სურვილია, რომ ისტორიული სურათი აღდგეს. დიდი იმედი მაქვს, რომ გადმოცემის აქტი ან მაისის თვეში ან წლის განმავლობაში შეიძლება მოხდეს, რადგან თუკი ჩვენ ხაზგასმით ვიტყვით, რომ მამულს ვიბრუნებთ, ამან შესაძლოა ოჯახების გარკვეული გაღიზიანება გამოიწვიოს.
“რ”: ცნობილია, რომ მამულის გადმოცემის შემდეგ, იქ აკადემიის სახით საგანმანათლებლო დაწესებულების შექმნა იგეგმება, სადაც ისტორიულ და კულტურულ ღონისძიებებში ქართველი მკვლევარები მიიღებენ მონაწილეობას. იქნებ ამ გეგმის დეტალების შესახებაც მოგვიყვეთ…
გ.დ: აქვე მინდა გითხრათ, რომ გარდა კომისიისა, ამ პროცესში ძალიან აქტიურადაა ჩართული საფრანგეთის საელჩო და კერძოდ, ელჩი ეკა სირაძე-დელონე. ყველანი ვმუშაობთ იმ მოდელზე, რომელიც მამულის სიცოცხლეს, მის მჩქეფარებასა და ისტორიული მეხსიერების შენარჩუნებას უზრუნველყოფს. ერთ-ერთ საგანმანათლებლო მოდელად აღებულია ვილა მედიჩის ტიპის აკადემია, სადაც როტაციის პრინციპით ახალგაზრდა მკვლევარები ჩადიან.
ისინი მუშაობენ ამ თემატიკასთან დაკავშირებით, ხოლო რაღაც პერიოდის განმავლობაში ცხოვრობენ ამ აკადემიაში, დებენ კონკრეტულ დისერტაციებსა და კვლევებს. ესაა ღია გარემო, სადაც ყველა მსურველს შეუძლია კონკურსში გაიმარჯვოს, ჩაერთოს ამ პროცესში, რათა მამულის სიცოცხლისუნარიანობა ამ ფორმით იქნას შენარჩუნებული. რა თქმა უნდა, აქ იქნება სამუზეუმო სივრცე, ბიბლიოთეკა და მრავალი სხვა, რომელიც პირველი რესპუბლიკის ისტორიისა და მათ მეთაურთა ცხოვრების წარმოჩენას, შენარჩუნებას ისახავს მიზნად.
ვფიქრობ, ბოლო ერთი წლის განმავლობაში უდიდესი პროგრესია, მათ შორის ნდობის თვალსაზრისითაც. ასე რომ არ ყოფილიყო, კომისიის თავმჯდომარეობასაც თავიდან ავირიდებდი. ქალბატონი დელონე მუდმივად ჩართულია ამ პროცესში და ჩვენი თხოვნით ის უამრავ იურიდიულ ნიუანსს აგვარებს. გარდა ელჩისა, ამ პროცესში როგორც კომისიის წევრი ჩართულია საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი დეპსანი საფრანგეთში ბატონი გოჩა ჯავახიშვილი, რომელიც ასევე აქტიურად მუშაობს ამ საკითხზე.
“რ”: ორმაგი მოქალაქეობის საკითხზეც მინდა გკითხოთ. როგორ ფიქრობთ, რამდენად ხელმისაწვდომია მოქალაქეობის აღგენის პროცედურა უცხოეთში მყოფი ჩვენი თანამემამულეებისთვის და ხომ არ გეგმავთ ამ კუთხით რაიმე ცვლილებებს?
გ.დ: მოგახსენებთ, რომ მოქალაქეობის აღდგენასთან დაკავშირებით ჩვენ გვქონდა ქალბატონ სალომე ზურაბიშვილის ინიციატივიდან გამომდინარე რამდენიმე უწყებრივი შეხვედრა, სადაც რამდენიმე უწყებამ ერთი სურათი შექმნა. კერძოდ კი, საქართველოს მოქალაქეობის აღდგენის მსურველთა შემთხვევაში, ქვეყანა მზადაა ეს პროცედურები დროსა და ფინანსურ ნაწილში უფრო გაამარტივოს.
დღესდღეობით ეს უპრობლემოდაა წარმოჩენილი. ანუ, აღმასრულებელი ხელისუფლების მხრიდან გამოხატულია მზაობა, რომ მოქალაქეობის აღდგენის პროცედურა კიდევ უფრო გამარტივდეს, თუმცა, პირადად მე ძველ მოდელშიც ვერ ვხედავდი სირთულეს. რაც შეეხება სრულიად ავტომატურად შენარჩუნებას, სხვა ქვეყნის მოქალაქეობის მიღების შემთხვევაში ვფიქრობ, მოცემული მომენტისთვის ჩვენი ქვეყანა უკან თავის უფლებას უნდა იტოვებდეს, რათა გარკვეული ბარიერი შეინარჩუნოს.
ავტორი: სალომე სარიშვილი